ФІЗИЧНА АКТИВНІСТЬ І СПОРТ ЯК ІНСТРУМЕНТ МЯКОЇ СИЛИ ТА СОЦІАЛЬНОЇ ІНЖЕНЕРІЇ (ДОСВІД ОРГАНІЗАЦІЇ «RIGHT TO PLAY»)

Автор(и)

  • Сергій ДАРІЙЧУК Чернівецький національний університет імені Юрія Федьковича https://orcid.org/0000-0001-8089-1293
  • Юрій МОСЕЙЧУК Відокремлений структурний підрозділ «Фаховий коледж Чернівецького національного університету імені Юрія Федьковича https://orcid.org/0009-0003-4412-7273
  • Андрій ПЕТРОВ Кам’янець-Подільський національний університет імені Івана Огієнка https://orcid.org/0000-0003-4058-7793

DOI:

https://doi.org/10.31891/pcs.2026.1.57

Ключові слова:

фізична культура, масовий спорт, м’яка сила, соціальна інженерія, навчання через гру, соціалізація, міжнародні гуманітарні проєкти, рухова активність, «Right To Play»

Анотація

У статті проаналізовано роль фізичної культури та спортивно-ігрової діяльності як ефективних інструментів «м’якої сили» та соціальної інженерії в контексті діяльності міжнародної організації «Right To Play». Досліджено механізми трансформаційного впливу регулярної рухової активності на психосоціальний стан дітей та молоді, що перебувають у кризових умовах, зокрема в зонах збройних конфліктів та регіонах із низьким рівнем соціально-економічного розвитку. Особливу увагу приділено концепції «навчання через гру» (Learning through Play), яка розглядається не лише як засіб фізичного розвитку, а й як фундамент для формування когнітивних навичок, емоційної стійкості та соціальної адаптації. Обґрунтовано впровадження ігрових методик у навчальний процес, визначено взаємозвязок із підвищенням рівня грамотності, подоланням посттравматичних стресових станів та реінтеграцією дітей до системи загальної освіти. Авторами розкрито сутність соціальної інженерії через спорт як цілеспрямованого процесу моделювання позитивних суспільних змін та формування ціннісних орієнтацій у підростаючого покоління. Визначено, що спортивні ініціативи виступають дієвим інструментом міжнародної адвокації прав дитини, сприяючи зміцненню громадської безпеки та інклюзії. Результати дослідження підтверджують доцільність інтеграції спортивно-орієнтованих соціальних проєктів у державні та міжнародні стратегії гуманітарного розвитку.

Посилання

Galan Y. P., Yarmak O. M., Moseichuk Y. Y. The impact of the active nation program as a socio-cultural practice for increasing physical activity among 13-year-old displaced schoolchildren in Ukraine. Rehabilitation and Recreation. 2025. Vol. 19, No. 4. P. 168–181.

Galan Y. Analysis of the results of the questionnaire on the factors of increasing the level of physical activity of schoolchildren. Physical Culture and Sport: Scientific Perspective. 2025. Vol. 1, No. 1. P. 287–294.

Tsybanyuk O., Dariichuk S., Pobocha T., Moseichuk Y. Global initiatives in physical education and sport development. SPORT TK-Revista EuroAmericana de Ciencias del Deporte. 2025. Vol. 14. Art. 9. DOI: https://doi.org/10.6018/sportk.645111.

Current issues of training specialists in the field of physical culture and sports in European countries / N. Slyusarenko et al. AD ALTA: Journal of Interdisciplinary research. 2024. Vol. 14, Issue 1, Spec. Iss. XLII. P. 21–26.

Postlethwaite V., Jenkin C., Sherry E. Sport diplomacy: an integrative review. Sport Management Review. 2022. Vol. 26, No. 3. P. 361–382. DOI: https://doi.org/10.1080/14413523.2022.2071054.

Цибанюк О., Стасюк В., Петров А. Специфіка організації спортивних проєктів KLITSCHKO FOUNDATION. Physical Culture and Sport: Scientific Perspective. 2025. Vol. 1, No. 1. С. 221–228. URL: https://pcs.khmnu.edu.ua/index.php/pcs/article/view/363 (дата звернення: 17.03.2026).

About us. Right To Play : official website. [Internet]. [cited 2026 March 17]. Available from: https://righttoplay.com/en/about-us/.

Right To Play. Wikipedia: the free encyclopedia. [Internet]. [cited 2026 March 17]. Available from: https://en.wikipedia.org/wiki/Right_to_Play.

Right To Play. The Canadian Encyclopedia. [cited 2026 March 17]. Available from: https://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/right-to-play.

Right To Play (formerly known as Olympic Aid). UNHCR. [Internet]. [cited 2026 March 17]. Available from: https://www.unhcr.org/uk/sites/uk/files/legacy-pdf/3ee980d713.pdf.

Freeborn J. Right To Play. The Canadian Encyclopedia. 2016. [Internet]. [cited 2026 March 17]. Available from: https://thecanadianencyclopedia.ca/en/article/right-to-play

International Day of Play 11 June. United Nations. [Internet]. Available from: https://www.un.org/en/observances/international-day-of-play

Advancing gender equality and girls’ and women’s empowerment in and through education. United Nations. [Internet]. Available from: https://www.un.org/en/transforming-education-summit/advancing-gender-equality (дата звернення: 17.03.2026).

2018 Annual Report. Right To Play. 21 p. [Internet]. [cited 2026 March 17]. Available from: https://apppack-app-righttoplay-publics3bucket-veclfraq9ykl.s3.amazonaws.com/documents/2018_AnnualReport_NorthAmerican_DoublePageSpreads.pdf

2020 Annual Report. Won’t stop us. Right To Play. [Internet]. [cited 2026 March 17]. Available from: https://apppack-app-righttoplay-publics3bucket-veclfraq9ykl.s3.amazonaws.com/documents/RTP-2020AnnualReport-Letter-HQ-Web.pdf

2024 Annual Report. Right To Play. [Internet]. [cited 2026 March 17]. Available from: https://apppack-app-righttoplay-publics3bucket-veclfraq9ykl.s3.amazonaws.com/documents/RTP_2024AnnualReport_Letter_Global_Digital_Hi-Res.pdf

Play Ambassadors. Right To Play : official website. [Internet]. [cited 2026 March 17]. Available from: https://righttoplay.com/en/ambassadors/

Завантаження

Опубліковано

26.03.2026

Як цитувати

ФІЗИЧНА АКТИВНІСТЬ І СПОРТ ЯК ІНСТРУМЕНТ МЯКОЇ СИЛИ ТА СОЦІАЛЬНОЇ ІНЖЕНЕРІЇ (ДОСВІД ОРГАНІЗАЦІЇ «RIGHT TO PLAY»). (2026). PHYSICAL CULTURE AND SPORT: SCIENTIFIC PERSPECTIVE, 1, 517-525. https://doi.org/10.31891/pcs.2026.1.57